Nando López: «Defendemos un modelo de produción ligado á terra, á economía local e á nosa identidade»

Orixes Galegas aposta pola recuperación do Porco Celta e a elaboración artesanal, contribuíndo á conservación do patrimonio gastronómico galego e ao desenvolvemento do rural

Orixes Galegas aposta pola recuperación e posta en valor do Porco Celta a través dun modelo de produción que combina gandaría propia, elaboración artesanal e tradición gastronómica. Nando López, cofundador da cooperativa xunto con Fernando Calviño, explica a evolución deste proxecto, que ofrece carnes frescas, salgados e embutidos curados cunha filosofía ligada á calidade, á trazabilidade e á conservación do patrimonio rural.

Orixes Galegas é unha empresa produtora de porco celta premium referente na comunidade. Como naceu o proxecto e cal foi a súa evolución ata hoxe?

Orixes Galegas naceu da paixón pola nosa terra, por Galicia, e do convencemento de que queriamos desenvolver un proxecto gandeiro ligado a unha das nosas razas autóctonas. Desde o primeiro momento tivemos claro que queriamos apostar polo Porco Celta, unha raza que forma parte da nosa identidade e tradición.

Co paso do tempo comezamos a recibir solicitudes de particulares interesados en adquirir canais para o consumo familiar. Aquela demanda foi abrindo novas oportunidades e levounos a dar pequenos pasos cara á elaboración e comercialización.

Inicialmente elaborabamos os nosos produtos en instalacións externas, ata que decidimos apostar por un obradoiro propio, onde comezamos a desenvolver as nosas receitas, apoiándonos nos coñecementos adquiridos e na tradición gastronómica galega.

Foi unha evolución progresiva, construída con traballo, constancia e moita dedicación. O máis satisfactorio é comprobar como foron os propios consumidores, coa súa confianza e repetindo a compra, os que nos axudaron a consolidar Orixes Galegas como unha marca recoñecida pola calidade e o sabor dos seus produtos.

«Orixes Galegas naceu da paixón pola nosa terra, por Galicia, e do convencemento de que queriamos desenvolver un proxecto gandeiro ligado a unha das nosas razas autóctonas»

Que produtos elaborades e cales son os vosos principais valores diferenciais en termos de calidade, orixe e proceso de produción?

En Orixes Galegas traballamos principalmente tres grandes liñas de produto: carne fresca, salgados tradicionais e elaborados artesanais.

Un dos nosos puntos fortes é precisamente a carne fresca. Sacrificamos animais semanalmente para abastecer a nosa carnicería, aos clientes particulares e aos establecementos de hostalería cos que traballamos. Ademais dos cortes tradicionais, elaboramos hamburguesas, brochetas, pinchos morunos, carne en rolo e outras preparacións adaptadas ás necesidades dos consumidores.

Outra parte fundamental da nosa actividade son os salgados tradicionais galegos, como o lacón, a cachucha, a panceta, os espiñazos, os rabos ou o xamón.

E, por suposto, temos a nosa liña de embutidos e curados artesanais, na que elaboramos chourizos, salchichón, lombo cabeceiro curado, lombo embuchado, cachucha prensada e outras especialidades que forman parte da nosa gastronomía.Tamén desenvolvemos formatos loncheados e presentacións orientadas ás tendas gourmet e especializadas.

O que nos diferencia é que participamos directamente nas distintas fases do proceso, desde a produción gandeira ata a elaboración e comercialización. Apostamos pola orixe galega, pola trazabilidade e por conservar receitas e procedementos tradicionais que achegan identidade aos nosos produtos.

«O que nos diferencia é que participamos directamente nas distintas fases do proceso, desde a produción gandeira ata a elaboración e comercialización»

Que importancia ten a actividade de Orixes Galegas para o tecido produtivo da provincia e para a posta en valor da produción local?

Consideramos que proxectos como Orixes Galegas teñen unha importancia que vai moito máis alá da produción de alimentos. A nosa actividade contribúe a recuperar e aproveitar terreos abandonados, manter o territorio, reducir a acumulación de vexetación combustible e favorecer a conservación do medio natural. Ao mesmo tempo, axudamos a fixar actividade económica e poboación no rural.

Detrás dunha explotación de Porco Celta existe toda unha rede de empresas e profesionais que tamén se benefician desta actividade: ferraxarías, serradoiros, provedores de cereais, empresas de maquinaria agrícola, veterinarios e numerosos servizos auxiliares. Todo isto contribúe a xerar unha economía circular na que o valor da actividade repercute directamente no territorio.

Ademais, estamos recuperando un patrimonio xenético, cultural e gastronómico que forma parte da historia de Galicia. Para nós é especialmente importante producir alimentos de calidade e conseguir que cheguen aos consumidores máis próximos, á hostalería e ás tendas especializadas repartidas por toda a xeografía galega.

En definitiva, defendemos un modelo de produción ligado á terra, á economía local e á nosa identidade. Un produto feito en Galicia para Galicia, sen renunciar a que tamén poida ser apreciado fóra das nosas fronteiras.

«Estamos recuperando un patrimonio xenético, cultural e gastronómico que forma parte da historia de Galicia»

A Deputación da Coruña impulsa iniciativas como o Circuíto TUR 43 Galicia Calidade, enmarcado na campaña A Paisaxe que Sabe, para promover os produtos da provincia. Que achegan estas campañas á visibilidade das empresas produtoras?

Para proxectos como o noso, que aínda teñen unha traxectoria relativamente recente, o apoio das institucións públicas é fundamental. Sen este tipo de iniciativas sería moito máis difícil conseguir a visibilidade e o recoñecemento que estamos acadando. Non debemos esquecer que, a pesar de ser unha raza propia de Galicia, aínda existen moitos consumidores que descoñecen o Porco Celta e as súas características.

As campañas de promoción, as feiras e os certames gastronómicos permiten achegar o produto ao consumidor, explicar como traballamos e dar a coñecer a nosa filosofía de produción. Pero hai unha cuestión que consideramos especialmente importante: non abonda con que o consumidor probe un produto e lle guste. É necesario darlle continuidade, facilitar que poida volver adquirilo e que saiba onde atopalo.

Estas iniciativas tamén son unha ferramenta para abrir novos mercados. A medida que unha empresa medra, aumenta a súa capacidade produtiva e necesita ampliar as súas canles de comercialización.

O produto galego ten unha excelente consideración fóra de Galicia. A súa orixe, a tradición e a vinculación co territorio representan un valor engadido que moitos consumidores saben apreciar.

Por iso consideramos fundamental seguir promovendo os nosos produtos noutras comunidades autónomas e, progresivamente, tamén nos mercados internacionais, tanto a través da distribución como da restauración, das tendas especializadas e da venda ao consumidor final.

«A pesar de ser unha raza propia de Galicia, aínda existen moitos consumidores que descoñecen o Porco Celta e as súas características»

Que importancia ten a recuperación e promoción do Porco Celta para conservar as razas autóctonas galegas e poñer en valor o patrimonio gastronómico de Galicia?

Para nós esta é unha das cuestións máis importantes de todo o proxecto. Estamos traballando cunha raza autóctona galega ameazada, que forma parte do noso patrimonio xenético e cultural. A súa recuperación non debería entenderse unicamente como unha actividade gandeira, senón tamén como unha responsabilidade colectiva coa nosa historia e co futuro do medio rural.

O Porco Celta permite desenvolver un modelo de crianza tradicional, cunha alimentación adaptada ao seu sistema produtivo e un aproveitamento dos recursos naturais do territorio. Este tipo de manexo pode contribuír á recuperación e ao mantemento de terreos, soutos e espazos forestais, favorecendo unha actividade gandeira vinculada directamente á paisaxe galega.

Ao mesmo tempo, estamos producindo alimentos cunha identidade propia, cunha orixe coñecida e cun sistema de trazabilidade que ofrece garantías ao consumidor. Vivimos nun mercado cada vez máis globalizado, no que compiten produtos de procedencias e modelos produtivos moi diferentes. Por iso consideramos necesario apoiar e facilitar o traballo dos produtores que apostamos polas razas autóctonas, pola produción de proximidade e pola conservación dos métodos tradicionais.

E esta reflexión non se limita ao Porco Celta. En España contamos con outras razas porcinas autóctonas minoritarias que tamén merecen protección, recoñecemento e oportunidades de comercialización. Debemos conseguir que estas razas ocupen o lugar que lles corresponde, non só polo seu valor gastronómico, senón tamén polo que representan para a biodiversidade gandeira e para a conservación do noso patrimonio. Recuperar o Porco Celta é recuperar unha parte da historia de Galicia e, ao mesmo tempo, darlle futuro.

«O Porco Celta permite desenvolver un modelo de crianza tradicional, cunha alimentación adaptada ao seu sistema produtivo e un aproveitamento dos recursos naturais do territorio»

Cales son os próximos retos e obxectivos de Orixes Galegas? Como imaxinades o futuro da cooperativa nos vindeiros anos?

Actualmente estamos inmersos nun proceso de modernización e mellora das nosas instalacións, incorporando maquinaria máis eficiente e novas ferramentas que nos permitan optimizar o traballo.

Un dos nosos obxectivos inmediatos é avanzar na dixitalización da empresa, informatizando a trazabilidade, a facturación e os procesos de xestión para conseguir un maior control e unha organización máis eficiente.

Agora ben, temos moi claro que modernizar non significa renunciar á nosa identidade. Existen procedementos que para nós son irrenunciables, como o atado manual dos chourizos, o afumado tradicional con leña de carballo e determinadas técnicas artesanais que forman parte da esencia dos nosos produtos.

Outro dos grandes retos é ampliar a capacidade produtiva. A nosa propia gandaría xa non é suficiente para atender toda a demanda que temos, polo que actualmente tamén traballamos con outros gandeiros galegos que crían Porco Celta.

Por iso, unha das nosas prioridades é ampliar a explotación gandeira e estudar progresivamente o crecemento das instalacións de elaboración. Tamén estamos explorando novas oportunidades comerciais. Recentemente realizamos formación en materia de exportación e comezamos a establecer contactos con posibles mercados como Alemaña, Francia, Venezuela ou Emiratos Árabes Unidos.

Son oportunidades interesantes, pero somos conscientes de que antes de abrir novos mercados debemos garantir unha capacidade produtiva suficiente para abastecelos con regularidade.

A experiencia destes anos tamén nos ensinou que crecer non significa necesariamente elaborar cada vez máis referencias. Preferimos centrarnos naqueles produtos que realmente nos diferencian, que teñen aceptación e que nos permitiron chegar ata onde estamos.

A nosa filosofía é avanzar paso a paso, consolidando cada decisión e evitando un crecemento que poida comprometer a estabilidade do proxecto. Queremos seguir medrando, pero sen perder a esencia que nos trouxo ata aquí: a gandaría propia, a elaboración artesanal, a calidade e o compromiso coa nosa terra.